Lezing door de heer Francisco van Jole ter gelegenheid van de officiele opening van STRAUS reizen en vakantie in Roermond d.d. 20.12.2003

 

 

WEG MET DE TUSSENPERSOON!

 

Deze week voerde Ryanair, de luchtvaartmaatschappij die ik ervan verdenk dat ze ooit nog eens goedkope F- 16's gaat aanschaffen om de prijzenoorlog te winnen, een even spectaculaire als korte actie: op woensdag 16 december-, ter gelegenheid van de viering van een eeuw luchtvaart werden de ticketprijzen honderd jaar terug gedraaid tot het belachelijk lage bedrag van 73 eurocent, inclusief belastingen. Dat laatse was belangrijk want het betekende dat een retourtje naar om het even waar echt slechts 1,46 zou kosten. Dat was zo aantrekkelijk dat ik me er zelfs niet meer aan stoorde dat er honderd jaar geleden nog helemaal geen vliegtuigtickets waren. (.)1- zou Orville een ticket hebben moeten kopen bij Wilbur Wright? Of andersom? Als dat omgerekend 73 cent kostte dan is in die tijd het een van de duurste vliegreizen allertijden gemaakt. De eerste vlucht van de Kitty Hawk legde 37 meter af, omgerekend kostte dat dus 19 euro 70 per kilometer. Dat betekent dat een enlkeltje! Amsterdam-Parijs volgens die honderd jaar oude prijs met de Kitty Hawk zo'n 9850 euro kostte. En als de inflatiecorrectie wordt  meegenomen  komen we uit  op een  bedrag van bijna tweehonderdduizend euro.

 

Voor een enkeltje Parijs. Dat is zelfs de KLM te gortig.

 

Kortom, er klopte iets helemaal niet met die reclamestunt en bewering van Ryanair maar als het om voordeel gaat dan verliest de logica wel vaker dus ik zette mijn scepis opzij en klikte mezelf op woensdagavond een RSI-aandoening door de hele  database van de Ierse maatschappij . Want ik moest en zou ergens heen in januari, het  maakte niet uit waarheen. Vanaf Eindhoven is Londen welsiwaar de enige mogelijke bestemming maar ik kon ook vliegen vanaf Brussel Charleroi, een vliegveld dat  zoals u weet vermoedelijk dichter bij Parijs dan bij Brussel ligt. 0f eigenlijk daar ergens tussenin. Of ik zou naar Londen kunnen vliegen en van daar naar een andere  bestemming. Ik bedoel, voor 73 eurocent kijk ik niet op een paar tickets meer of  minder.

 

Alleen waren die 73 cent tickets niet vanaf Londen beschilkbaar, ontdekte ik. Vanaf  Londen werden namelijk alleen gratis tickets aangeboden en dan werd het weer veel te  duur. Als u dat begrijpt, gratis is te duur,  bent u ongetwijfeld werkzaam in de reisbranche.

 

Zo speelde ik de hele avond achter mijn computer mijn eigen reisbureau om er na tweeenhalfuur achter te komen dat de enige mogelilkheid die de combinatie van mijn eigen agenda en de aanbieding van Ryanair toestond een retourtje Milaan op 7 januari was. Het vliegveld Bergamo om precies te zijn dat volgens optimisten in de buurt van Milaan ligt. Ik werd overvallen door een gevoel van gelukzaligheid, voor nog geen anderhalve euro op en neer naar Milaan, wie had dat ooit kunnen dromen? Tot ik wakker werd uit die droom en begon te verzinnen wat ik in Milaan zou willen doen.

Nu is er vijftig kilometer boven Milaan een kledingwinlkel waar ik graag kom omdat mijn favoriete kleding er nog niet de helft kost van wat er anders in de winkel voor betaald moet worden. Dus ik zou een auto kunnen huren en daarheen rijden vanaf het vliegveld. Met een beetje geluk zou ik de huur zo terug kunen verdienen door de kortingen van de winkel.

Maar nu wil het toeval - en ik verzin dit niet - dat ik recent heb ontdekt dat de enig andere soortgelijke winkel in Europa juist hier in Roermond gevestigd is. Dus om nu eerst naar Brussel te riiden, dan naar Milaan te vliegen, daar een auto te huren om vervolgens iets te kopen wat ik vermoedelijk ook in Roermond kan krijgen, leek me plots wat overdreven. Let op dat ik zeg vermoedelijk want het aanbod van die winkels staat wijselijk niet op internet. Je moet er echt heen om te kijken of ze hebben wat je wilt en als ze het niet hebben dan koop je meestal wat anders. Dat heet marktwerking.

 

Je zou denken dat dat op internet anders is, via internet koop je immers altijd precies wat je wilt hebben en nooit iets anders, maar dat klopt in de praktijk niet. Want door het uren zoeken en klikken was ik inmiddels zo vergeven van de reislust dat ik nu toch echt weg wilde. Na wat mijmeren belsoot ik van strategie te veranderen. Niet om het even ergens heen maar naar een plek die ik al langer wil bezoeken. Het werd Berlijn. Preciezer nog: Ik wilde de jaarwisseling gaan vieren in Berlijn.

En omdat ik inmiddels geen vliegtuig of vluchtsclnema meer kon zien koos ik voor de eigen auto. Dus tikte ik stedentrip Berlijn in en begon weer te grasduinen om er naar een half uur of uur, tijd begon inmiddels een steeds relatiever begrip te worden, achter te komen dat er kennelijk geen kant-en-klare stedentrips van vijf dagen bestaan, alleen van drie en vier dagen. En ik wilde toch echt vijf dagen. De oplossing voor dat probleem laat zien dat de reiswereld voor gewone stervelingen als ik er een ondoorgrondelijke logica op na houdt. Een reis van vijf dagen krijg je door twee trips van drie dagen bij elkaar op te tellen. Drie plus drie is vijf.

Ik heb daar nog lang over nagedacht maar ik kan het niet verklaren. Het doet me denken aan de spelletjes uit mijn jeugd waarbij je dertien koeien moet onderbrengen in twaalf stallen. De uitkomst daarvan gaf je altijd het gevoel dat je belazerd was zonder dat viel te achterhalen hoe precies.

Dat lijkt eenvoudig gezegd, gewoon een dubbele stedentrip boeken, maar dat bleek niet zo. Integendeel. Klikkenderwijs kwam ik er achter dat niet alle trips naadloos op elkaar aansluiten en al helemaal niet in hetzelfde hotel. En zelfs als ze dat wel deden, was dat dan wel echt zo? Ik bedoel, kon ik dan echt vijf dagen op dezelfde kamer blijven of moest ik dan halverwege verkassen? Dat is me namelijk wel eens overkomen, dat ik na twee dagen op een kamer met een geweldig uitzicht over de stad ineens moest verhuizen naar een hok recht boven de vuilstortplaats. Dat is de zeven daagen daarna niet meer goed gekomen en ik heb er een licht trauma aan over gehouden.

De websites boden geen uitsluitsel. Dus besloot ik het anders aan te pakken. Ik zou eerst een hotel zoeken en zien of daar een kamer voor vijf dagen vrij was. Tegen een schappelijke prijs. Dat bleek nog geen eenvoudige taak.

Het is weliswaar mogelijk een hotel te vinden en ook voor vijf dagen maar die schappelijke prijs dat is het probleem. Een tijd terug las ik namelijlk dat zeventig procent van de hotelkamers veel goedkoper te krijgen is via online wederverkopers.

Een vriendin van me was zo pas nog de helft goedkoper uit geweest. Dat wilde ik natuurlijk ook. Of liever gezegd dat wilde ik voorkomen want niets is zo dodelijk voor de ontspanning als te laat ontdekken dat je voor hetzelfde geld twee keer op vakantie had gekund. Dus surfde ik door de aanbiedingen en tikte ik iedere hotelnaam wel tien keer in om zeker te weten dat ik niet achteraf of aan de ontbijttafel door mijn medegasten verrast zou worden door een nog goedkoper tarief.

 

Een bijkomend probleem was dat ik nog nooit in Berlijn ben geweest en eigenlijk geen fauw idee heb hoe die stad in elkaar steekt. Sterker nog: dat was precies de reden dat ik er heen wilde. Al jaren beschouw ik het als een smet op mijn blazoen dat ik een van de belangrijkste steden van dit continent nog nooit bezocht heb. Dat gebrek aan kennis maakte me onzeker met de keuze van het hotel. Zou het wel in het centrum liggen? En waar was het centrum? Aan de beschrijvingen van de hotels te zien bestond de hele stad uit een groot centrum, allemaal lagen ze immers in het centrum of niet ver daar vandaan. Dat vertrouwde ik niet dus controleerde ik alle lokaties op de online plattegrond van de stad Berlijn. En zo vond ik na een uur of twee precies het hotel dat ik zocht, middenin het centrum, voor een heel, ik mag wel zeggen zeer, schappelijke prijs, direct via de eigen website. Goedkoper zelfs dan enig touroperator aanbood. Leve internet! Ik was een exponent van de mondige, calculerende burger die de consumentenmacht van het nieuwe medium benut.

Gewapend met mijn muis had ik in mijn eentje de hele reisbranche verslagen. Weg met de tussenpersonen! Leve de vrijheid! Ik drukte op send, op print voor de bevestiging en ik voelde me de koning te rijk.

Het was inmiddels twee uur in de nacht. Tevreden koop ik in bed om de volgende dag te ontdekken dat het niet verstandig is om middenin de nacht vermoeid door het gestaar naar het beeldscherm en duizelend van de mogelijkheden een onbekend hotel te boeken in een vreemde stad die als bijkomende eigenschap heeft dat ze decennia lang in tweeen gedeeld is geweest.

Toen ik eenmaal uitgerust nog eens naar de bevestiging van de reservering keek en tevreden constateerde dat mijn prijs minstens de helft lager was dan die van alle andere werd ik ineens bekropen door twijfel. Ik vergeleek het beperkte, wazige lokatiekaartje van het hotel nog eens met de plattegrond, klikte even heen en weer en ontdekte toen dat Berlijn twee straten met dezelfde naam kent. De een ligt inderdaad midden in het centrum, de ander acht kilometer daarbuiten. En ja, ik had die laatste.

Geen probleem, geen probleem. Ik kon vast wel annuleren en iets anders zoeken.

Opnieuw begon ik een speurtocht. Kennelijk was ik niet de enige want hotelkamers die ‘s nachts nog beschikbaar waren, bleken als sneeuw voor de zon verdwenen. Nu begon ik te panikeren. Stel dat het hele verhaal niet door zou gaan, dat kon niet. lk besloot mijn budgetbeperkingen te laten voor wat ze waren. Die 61 euro per nacht was toch eigenlijk onrealistisch geweest. Honderdvijftig euro of misschien zelfs meer per nacht werd met de minuut redelijker. Als het maar middenin het centrum was. Ik wilde zelfs geen zijstraat meer.

 

Zo vond ik een hoge toren op het midden van de Alexanderplatz, die naam klonk me bekend in de oren, op het kaartje lag het middenin de stad en via een wederverkoper kon ik een onwaarschijnlijk hoge korting krijgen. Voor slechts 465 euro had ik toch maar mooi even vier nachten Berlijn geboekt. En ja, het was wel veel geld maar dan zou ik maar geen dure dingen meer kopen. Misschien wat minder uit eten gaan. Eens uitproberen of McDonalds daar hetzelfde smaakt als in de rest van de wereld. Dat bij deze speciale aanbieding de boeking niet geannuleerd kon worden en ik het bedrag dus kwijt was op het moment dat ik op “ok” klikte nam ik ook voor lief.

Wat begonnen was als een speurtocht naar een belachelijk goedkoop ticket eindigde met de duurste korte vakantie die ik in jaren heb gehouden. Maar het voordeel of liever gezegd de troost was wel dat ik het allemaal vanuit die beroemde luie stoel had gedaan en dat er niemand aan te pas was gekomen.

Tot een paar uur later in mijn mailbox ineens een onopvallend berichtje verscheen dat ik bijna had weggeklikt omdat ik dacht dat het spam was. Please sign and return, luidde het onderwerp. Het bleek de bevestiging van mijn boeking. Of nee, het was het formulier ter bevestiging van de boeking. Om de bevestiging echt te krijgen moest ik dat mailtje namelijk uitprinten, ondertekenen en faxen naar een nummer in Texas.

Natuurlijk begon ik meteen te eontroleren of er geen luchtje zat aan dat nummer en die naam in Texas maar na een half uur of drie kwartier rondklikken en lezen leek het me wel betrouwbaar. Er waren immers zoveel andere mensen die ook al betaald hadden, las ik in hun verslagen. Als ik bedrogen werd was ik in ieder geval niet de enige en dat voelt al een stuk minder dom.

Maar faxen!

 

lk heb geen fax. Ik had er een maar die heb ik bij de laatste golf van de digitale revolutie bij het grof vuil gezet. Weg met papier dacht ik toen en nu moest ik dus verzinnen wie er nog een fax heeft. Ik mailde een vriend, nee die had er geen antwoordde hij maar hij wist wel iemand anders. Ik belde en ja hoor ik mocht langskomen op zijn kantoor aan de andere kant van de stad. Op vrijdagmiddag is dat met het autoverkeer een hel dus ik ging op de fiets door de lichte miezer, werd hartelijk ontvangen en al na vier keer proberen lukte het om de fax te verzenden.

Tenminste ik neem aan dat het gelukt is want met faxen weet je dat nooit zeker.

Zoals ik ook niet zeker weet of de reservering is gelukt, of ik niet al mijn geld aan een oplichterbende heb gegeven, of het hotel wel deugt en of ik niet straks op oudejaarsavond dakloos door de straten van Berlijn dool.

Dat is het rare, er kan steeds meer, er is steeds meer informatie en alles wordt goedkoper met als resultaat dat je niet meer weet wat je wilt, noch waar je aan toe bent en daarom steeds meer geld uitgeeft.

Op de terugweg van het kantoor van de vriend van de vriend, trappend door de koude mist, bedacht ik de kern van het probleem: de wereld wordt inderdaad steeds kleiner maar het resultaat is dat ik steeds verder moet fietsen.

 

Francisco van Jole, 20 december 2003